Ouderkerk aan de Amstel, twee nieuwe pleinen

De feiten
locatie: Ouderkerk aan de Amstel
functie: Markt en evenementen
realisatie: 2025 en 2026
opdrachtgever: Gemeente Ouder-Amstel

Ouderkerk aan de Amstel is een sfeervol en historisch dorp aan de rivier de Amstel, net ten zuiden van Amsterdam in de gemeente Ouder-Amstel. Het dorp staat bekend om zijn rustige karakter, groene omgeving en oude dorpskern met monumentale panden, bruggen en kerken. Binnen een jaar heeft de gemeente twee belangrijke pleinen volledig heringericht. Bij beide projecten was de ambitie om meer ruimte te geven aan groen, verblijf en langzaam verkeer, zonder de historische kwaliteit van het dorp uit het oog te verliezen.

Winkelplein vernieuwd
Rondom het Sluisplein bevinden zich winkels, appartementen, horeca en voorzieningen voor de dagelijkse boodschappen. Daarnaast staan er meerdere dagen per week verschillende verkoopwagens met verse etenswaren. De inrichting van het plein was verouderd en sloot niet meer goed aan op de huidige eisen voor verkeer, verblijfskwaliteit en klimaatadaptatie.

De aanleiding voor de vernieuwing was concreet: de Jumbo supermarkt op het plein wilde uitbreiden. “Het Sluisplein is eigenlijk een heel klein winkelcentrum. Met de uitbreiding van de supermarkt ontstond ook een grotere parkeervraag en meer verkeersbewegingen”, vertelt Maurice van der Werff, projectleider bij de gemeente Ouder-Amstel. “Toen we daaruit waren, zijn we in participatie met ontwerpers en omwonenden tot een nieuw ontwerp gekomen.” De herinrichting volgde na de uitbreiding van de supermarkt en omvatte ook de aanpak van de parkeerplaatsen. Die kregen een groenere uitstraling door aanleg van grastegels, die bovendien zorgen voor betere waterinfiltratie.

Eerlijk betalen
Voor de verkoopwagens zijn vaste energie- en watervoorzieningen gerealiseerd. Dat was hard nodig, vanwege de verouderde situatie. Dankzij het platform Slimme Kast van Buitenkast wordt het stroom gebruik nu automatisch afgerekend op basis van werkelijke afname. Marktkooplieden melden zich aan via een QR-code, geven aan welke aansluitingen ze willen gebruiken en de teller loopt zodra de stekker erin gaat. “De marktkooplui zijn over het algemeen wel gewend om met dit systeem te werken. Dat gaat goed.” Een fysieke sleutel is niet meer nodig.

Het systeem draait inmiddels bijna een jaar op het Sluisplein. De opstartfase kende nog wat kleine kinderziektes, zoals een enkele hendel die vervangen moest worden en wat gewenning bij gebruikers, maar dat is inmiddels voorbij. “Ik krijg weinig meldingen meer binnen dat er dingen fout gaan. En als er iets is, wordt het snel en adequaat opgepakt door Buitenkast. Geen bericht is goed bericht, zeggen ze dan.”

Het centrum van het dorp is volledig opnieuw ingericht. De bestaande situatie was sterk gericht op auto’s, parkeren en verkeer, waardoor de historische kwaliteit van het dorp minder goed tot zijn recht kwam. Bij de herinrichting zijn de Kerkstraat en ’t Kampje getransformeerd tot één langgerekt dorpsplein. Het nieuwe plein biedt veel ruimte voor wandelen, ontmoeten en terrassen. Er is gekozen voor een “auto te gast”-principe. Een rijbaaninrichting met eenrichtingsverkeer en nodige parkeerplaatsen zijn komen te vervallen, waarvoor groen en verblijfsruimte in de plaats zijn gekomen. Daarnaast is dankzij crowdfunding een waterelement met fontein op het plein gerealiseerd.

Multifunctionele aanpak
Dit project was voor de gemeente een natuurlijk moment om alle energie- en drinkwatervoorzieningen voor de ambulante handel en evenementen te vernieuwen. De oude voorzieningen waren aan het einde van hun technische levensduur en stonden door de nieuwe inrichting op verkeerde plekken. In de voorbereidende fase benaderde de gemeente Buitenkast om samen met alle betrokkenen een plan van aanpak en technisch ontwerp te maken. Daarbij zijn inventarisatiegesprekken gevoerd met alle gebruikers van het plein, waaronder het Oranjecomité dat jaarlijks de Oranjefeestweek organiseert.
De wensen waren divers: een vaste opstelplaats voor een poffertjeskraam tijdens het terrassenseizoen, wisselende marktkooplieden en grootschalige evenementen. “We hebben echt goed afgestemd met Buitenkast en de evenementenorganisaties om te kijken wat de behoefte is. Wat hebben we nodig voor de marktlieden, voor de poffertjeskraam die er van half maart tot begin oktober staat, en wat is er nodig voor de evenementen?” Dat leidde tot een grotere marktkast met een bovenkast en zwaardere aansluitingen, aangevuld met een satellietkast op de plek van de ambulante handel. “Dat werkt heel erg goed samen.”

STROOMkast App
De gebruikers van de elektra- en watervoorzieningen kunnen via de gratis STROOMkast App eenvoudig elektrische sloten bedienen en aansluitingen activeren. Via de app is live te zien hoeveel er verbruikt is en wat de bijbehorende kosten zijn. Gebruikersfouten zijn eenvoudig te herstellen zonder tussenkomst van een beheerder. De gemeente kan via een agenda bepalen wanneer voorzieningen beschikbaar zijn en aansluitingen toewijzen aan specifieke gebruikers. Zo wordt ongewenst gebruik voorkomen.

Van der Werff blikt tevreden terug op de samenwerking. “Bij een project als dit moet je het echt samen doen en elkaar ontzorgen. Buitenkast is in een vroeg stadium aangehaakt, waardoor de aansluitingen tijdig zijn aangevraagd en gezorgd is, dat alles op het juiste moment gerealiseerd kon worden. We hebben bij andere projecten gezien hoelang dat kan duren als het niet goed georganiseerd is. Hier hebben we dat goed in de hand gehad.”