Capelle aan den IJssel, Stadsplein

De feiten
locatie: Capelle aan den IJssel
functie: Markt en evenementen
realisatie: 2026
opdrachtgever: Gemeente Capelle aan den IJssel

Na jaren van voorbereiding, ontwerpen en samenwerken heeft gemeente Capelle aan den IJssel het vernieuwde Stadplein officieel in gebruik genomen. Wat ooit vooral een doorgangsgebied was, is nu bewust ontwikkeld tot een centrale ontmoetingsplek waar inwoners verblijven, ondernemers ondernemen en evenementen een vaste plek hebben gekregen. Het plein is daarmee uitgegroeid tot wat de gemeente zelf omschrijft als de huiskamer van de stad.

De basis voor die ambitie werd al ruim tien jaar geleden gelegd. Vanaf 2015 verzamelde de gemeente wensen en ideeën van gebruikers en betrokken partijen om te bepalen wat het plein moest worden. “Aan de voorkant hebben we een aantal duidelijke uitgangspunten meegegeven aan de architect”, vertelt Marcel Harlaar van gemeente Capelle aan den IJssel. “Het plein moest echt voor alle inwoners bedoeld zijn. Horeca moest er gebruik van kunnen maken, maar het moest ook geschikt zijn voor evenementen én de weekmarkt. Daar is vanaf het begin het hele ontwerp op ingericht.” Die brede inzetbaarheid vormde het uitgangspunt voor alle keuzes die volgden; van inrichting en materiaalgebruik tot techniek en beheer.

Een plein dat uitnodigt om te verblijven
Het Stadplein ligt midden in het stadshart, omringd door winkels, horeca, het theater en het openbaar vervoer. De gemeente wilde hier geen klassiek stenen plein realiseren, maar een plek waar mensen vanzelf willen blijven hangen. Daarom kreeg verblijfskwaliteit een belangrijke rol in het ontwerp. Over de lengte van het plein loopt een herkenbare lijn met bomen, lichtmasten, natuurstenen banken en geïntegreerde waterelementen. De bomen zorgen voor schaduw en verkoeling op warme dagen, terwijl sfeerverlichting het plein ook ’s avonds aantrekkelijk maakt.

Midden op het plein ligt een fontein met spuiters die beweging en speelsheid toevoegt. In de bestrating zijn verschillende natuursteentinten verwerkt, inclusief een ingelegd stadsymbool dat verwijst naar het gemeentewapen. Het zijn details die volgens de gemeente bijdragen aan herkenbaarheid en identiteit.

“Tegelijkertijd is het ontwerp nadrukkelijk praktisch gehouden. ‘In dezelfde lijn staan ook de putkasten’, legt Harlaar uit. ‘Dat zorgt ervoor dat het plein overzichtelijk blijft. Wanneer de markt er staat, is het plein volledig in gebruik door de markt zelf en worden losse objecten zoveel mogelijk vermeden. Op andere momenten blijft het plein flexibel inzetbaar, zonder dat het rommelig wordt of de functionaliteit verloren gaat.”

Technisch zonder zichtbaar te zijn
Onder de fraaie afwerking van het plein schuilt een complexe technische infrastructuur. Het Stadplein moest immers functioneren als verblijfsruimte, evenementenlocatie en weekmarkt tegelijk. Dat vraagt om betrouwbare stroom- en drinkwatervoorzieningen die intensief gebruikt kunnen worden.

Al in de voorbereidingsfase schakelde de gemeente specialist Buitenkast in om samen met het ontwerpteam en toekomstige gebruikers alle functionele wensen in kaart te brengen. Hoewel Buitenkast een eigen opdracht had vanuit de gemeente, werkte het bedrijf geïntegreerd mee in het bouwteam. “Die samenwerking hebben we als heel positief ervaren”, zegt Harlaar. “Er werd echt meegedacht om de installatie te optimaliseren en flexibel te maken. Dat heeft geholpen om techniek en ontwerp goed op elkaar aan te laten sluiten.”

Het resultaat is één centrale integrale installatie die alle voorzieningen ondersteunt. Over het hele plein zijn aansluitpunten beschikbaar voor marktkooplieden, evenementenorganisaties, waterelementen en zelfs een vaste aansluiting voor een kerstboom. Daarnaast is een obstakelvrij drinkwatersysteem aangebracht voor markt en evenementen. De technische voorzieningen zijn ondergebracht in zogenoemde obstakelvrije putkasten, afgewerkt met hetzelfde natuursteen als de bestrating. Daardoor gaan ze visueel volledig op in het plein en blijft het ontwerp rustig en ruimtelijk.

Slim beheer geeft gemeente maximale grip
De herinrichting bood voor Capelle aan den IJssel ook de kans om het beheer van het plein te moderniseren. De gemeente koos daarom voor een digitaal beheersysteem waarmee aansluitingen online kunnen worden vrijgegeven en gecontroleerd. “Het grote voordeel is dat je het op afstand kunt doen”, vertelt Harlaar. “Er hoeven geen mensen meer fysiek aanwezig te zijn om stroomkasten open te maken. Dat maakt het beheer en onderhoud gewoon makkelijker en uiteindelijk ook minder kostbaar.”

Via het systeem kan de gemeente bepalen wie wanneer gebruik mag maken van voorzieningen. Beheerders zien realtime welke aansluitpunten in gebruik zijn en hoeveel energie wordt afgenomen. In de toekomst kunnen energiekosten automatisch worden doorbelast op basis van daadwerkelijk gebruik, wat volgens de gemeente zorgt voor een eerlijke verdeling van kosten.

De nieuwe werkwijze vraagt nog wel gewenning bij gebruikers. “We zitten nog in de opleverfase samen met Buitenkast”, zegt Harlaar. “Niet iedereen is er al aan gewend, maar wat ik terugkrijg is dat het een heel mooi systeem is. Vooral omdat je alles online kunt beheren. In theorie hoeft de beheerder er straks niet meer zelf bij aanwezig te zijn.” Juist die combinatie van slimme techniek en gebruiksgemak maakt het plein volgens de gemeente toekomstbestendig, zeker nu het aantal evenementen naast de wekelijkse markt groeit.

Met het vernieuwde Stadplein heeft Capelle aan den IJssel meer gerealiseerd dan enkel een fysieke herinrichting. Het plein vormt nu een flexibel stadsplatform waar ontmoeting, verblijf en activiteit samenkomen, ondersteund door techniek die grotendeels onzichtbaar blijft. Zoals Harlaar het samenvat: “We wilden een plein maken dat echt van iedereen is. Een plek waar je graag komt, maar die voor ons als gemeente ook goed te beheren blijft. Met dit Stadplein hebben we een sterke basis gelegd voor het stadsleven van vandaag én morgen.”